27 ώρες

Εισαγωγή στην Επιστήμη της Λαογραφίας και Βασικές Αρχές Δημόσιας Λαογραφίας

Θέματα της ενότητας:

1. Βασικές Λαογραφικές Έννοιες – Θεωρίες και Μέθοδοι
2. Ιστορία των Λαογραφικών Σπουδών Διεθνώς και στην Ελλάδα
3. Επιμέρους Θεματικά Είδη του Λαϊκού Πολιτισμού
4. Λαϊκές Ομάδες – Κοινωνικά Πλαίσια του Λαϊκού Πολιτισμού
5. Τι είναι Δημόσια Λαογραφία
6. Ο Λαϊκός Πολιτισμός ως Πλαίσιο της Ξενάγησης

Μετά την ολοκλήρωση της ενότητας θα μπορείς να:

1. Αναλύεις τις βασικές θεωρητικές έννοιες και προσεγγίσεις της λαογραφικής επιστήμης, με αναφορά στην ιστορική τους εξέλιξη και τη συμβολή τους στη μελέτη του λαϊκού πολιτισμού.
2. Συσχετίζεις τις κύριες θεματικές περιοχές της λαογραφίας, παραδόσεις, έθιμα, αφηγήσεις, υλικό και άυλο πολιτισμό, ως προς τις μεταξύ τους αλληλεπιδράσεις και τη σημασία τους για την κατανόηση κοινωνικών και πολιτισμικών φαινομένων.
3. Εφαρμόζεις βασικά μεθοδολογικά και αναλυτικά εργαλεία της λαογραφικής έρευνας (επιτόπια έρευνα, συλλογή και ανάλυση προφορικών μαρτυριών, ερμηνεία πολιτισμικών τεκμηρίων) στη μελέτη συγκεκριμένων εκφάνσεων του λαϊκού πολιτισμού
4. Αξιολογείς κριτικά τη θέση και τους μετασχηματισμούς του λαϊκού πολιτισμού στις σύγχρονες κοινωνίες, μέσα από τις αρχές της Δημόσιας Λαογραφίας, ως προς ζητήματα πολιτισμικής ταυτότητας, παγκοσμιοποίησης, διαχείρισης της παράδοσης και ανάδειξής της στο πλαίσιο της ξενάγησης.

36 ώρες

Λαϊκός Πολιτισμός, Πολιτισμικές Κληρονομιές και Τουρισμός σε Σύγχρονες Αγροτικές Κοινότητες, Ορεινή και Νησιωτική Ελλάδα

Θέματα της ενότητας:

1. Το Χωριό ως Ενότητα στον Χώρο και στον Χρόνο
2. Αγροτικές Κοινότητες και Πολιτισμοί στα Σύγχρονα Περιφερειακά, Εθνικά και Παγκόσμια Πλαίσια
3. Ο «Κόσμος του Χωριού» – ορεινή και νησιωτική Ελλάδα.
4. Η Παράδοση ως Πολιτισμικό Κεφάλαιο: Παραδείγματα από τον Διεθνή Χώρο και την Ελλάδα
5. Ανάπτυξη της Βιώσιμης Επισκεψιμότητας Αντί του Μαζικού Τουρισμού: Όροι και Προϋποθέσεις
6. Σχεδιασμός και Υλοποίηση Ξενάγησης στο Χωριό – σε Όψεις του Λαϊκού Πολιτισμού και της Καθημερινότητας των Κατοίκων
7. Το Στοιχείο της Τοπικότητας στον Λαϊκό Πολιτισμό: Ορεινότητα και Νησιωτικότητα
8. Ιστορικές Συνθήκες Διαμόρφωσης του Κοινού και του Διαφορετικού στους Πολιτισμούς του Ορεινού και του Νησιωτικού Χώρου
9. Συγκρότηση του Ορεινού Χώρου στην Ελλάδα και τη Βαλκανική: Συγκριτικά Στοιχεία
10. Συγκρότηση του Νησιωτικού Χώρου στην Ελλάδα και τη Μεσόγειο: Συγκριτικά Στοιχεία
11. Ξεναγήσεις με Βάση τα Κριτήρια της Ορεινότητας και της Νησιωτικότητας

Μετά την ολοκλήρωση της ενότητας θα μπορείς να:

1. Αναλύεις τις σύγχρονες αγροτικές κοινότητες ως δυναμικά πολιτισμικά και κοινωνικοοικονομικά συστήματα, ως προς τους τρόπους προσαρμογής τους σε προκλήσεις όπως η παγκοσμιοποίηση, οι δημογραφικές μεταβολές, η κλιματική αλλαγή και οι νέες αναπτυξιακές πολιτικές.
2. Συγκρίνεις διεθνή και ελληνικά παραδείγματα αγροτικής ανάπτυξης, με συγκριτικές και διεπιστημονικές προσεγγίσεις, ως προς τους παράγοντες που ευνοούν ή περιορίζουν τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη διατήρηση της τοπικής πολιτισμικής ταυτότητας.
3. Αξιολογείς τις αρχές και τις πρακτικές της βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης, ως προς τις κοινωνικές, οικονομικές και πολιτισμικές επιπτώσεις του τουρισμού και τη διάκριση βιώσιμων μορφών αξιοποίησης της πολιτισμικής κληρονομιάς από φαινόμενα υπερτουρισμού και μαζικής τουριστικής εκμετάλλευσης.
4. Ερμηνεύεις τη διαφοροποίηση του πολιτισμικού χώρου και των λαϊκών ομάδων, με βάση την επίδραση γεωγραφικών, κοινωνικών, δημογραφικών και ιστορικών παραγόντων στη διαμόρφωση τοπικών πολιτισμικών χαρακτηριστικών και συλλογικών ταυτοτήτων.
5. Αξιοποιείς μεθόδους ερμηνείας πολιτισμικής κληρονομιάς και αρχές βιώσιμης τουριστικής διαχείρισης για την ανάδειξη του τοπικού πολιτισμικού αποθέματος αγροτικών, ορεινών και νησιωτικών περιοχών.

27 ώρες

Αστικοί Πολιτισμοί

Θέματα της ενότητας:

1. Εισαγωγή στους Αστικούς Πολιτισμούς
2. Η Πόλη ως Πολιτισμικό Τοπίο
3. Κοινωνικές Ομάδες και Πολιτισμικές Ταυτότητες στον Αστικό Χώρο
4. Καθημερινή Ζωή και Λαϊκός Πολιτισμός στην Πόλη
5. Πολιτιστική Κληρονομιά και Αστική Μνήμη
6. Πολιτιστικός Τουρισμός και Αστική Ανάπτυξη

Μετά την ολοκλήρωση της ενότητας θα μπορείς να:

1.Αναλύεις τις βασικές θεωρητικές προσεγγίσεις και τις θεμελιώδεις έννοιες που αφορούν τη συγκρότηση, την ιστορική εξέλιξη και τους μετασχηματισμούς των αστικών πολιτισμών, με σύνδεση στις κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές διεργασίες.

2.Ερμηνεύεις τη διαλεκτική σχέση μεταξύ πόλης, κοινωνίας και λαϊκού πολιτισμού, ως προς τον τρόπο με τον οποίο οι αστικές συνθήκες επηρεάζουν τη διαμόρφωση πολιτισμικών πρακτικών, συλλογικών ταυτοτήτων και μορφών κοινωνικής οργάνωσης.

3.Αναλύεις τις πολιτισμικές εκφράσεις και τις κοινωνικές δυναμικές του αστικού χώρου, με διεπιστημονικά και λαογραφικά μεθοδολογικά εργαλεία, για τη μελέτη φαινομένων όπως η καθημερινότητα, η συλλογική μνήμη, οι πολιτισμικές κοινότητες και οι διαδικασίες κοινωνικού μετασχηματισμού.

5.Σχεδιάζεις δράσεις πολιτιστικής διαχείρισης, εκπαίδευσης και βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης με επίκεντρο το αστικό περιβάλλον, με χρήση

μεθόδων ερμηνείας πολιτισμικής κληρονομιάς, συμμετοχικών προσεγγίσεων και πρακτικών ανάδειξης της αστικής πολιτισμικής ταυτότητας.

6.Συνθέτεις προτάσεις για την καταγραφή, τεκμηρίωση και αξιοποίηση των υλικών και άυλων στοιχείων του αστικού πολιτισμού, με βάση ερευνητικές μεθόδους πεδίου, για την ανάδειξη της σημασίας τους στην πολιτιστική πολιτική, την εκπαίδευση και την τοπική ανάπτυξη.

4.Αξιολογείς κριτικά τον ρόλο της πολιτιστικής κληρονομιάς, της αστικής μνήμης και των πολιτικών διαχείρισης του πολιτισμού στη διαμόρφωση της τοπικής ταυτότητας, ως προς ζητήματα προστασίας, ανάδειξης και επανανοηματοδότησης του αστικού πολιτισμικού αποθέματος.

26 ώρες

Βασικές Αρχές Λαογραφικής Μουσειολογίας

Θέματα της ενότητας:

1. Μουσειακή Κληρονομιά και Λαϊκός Πολιτισμός: Συγκλίσεις και Διαφορές
2. Λαογραφικά Μουσεία – Διεθνείς και Εθνικοί Φορείς και Πολιτικές
3. Ο Θεσμός του Λαογραφικού Μουσείου
4. Διεθνή Λαογραφικά Μουσεία
5. Τα Ελληνικά Λαογραφικά Μουσεία
6. Σχεδιασμός, Οργάνωση και Πολιτικές ενός Λαογραφικού Μουσείου

Μετά την ολοκλήρωση της ενότητας θα μπορείς να:

1.Αναλύεις τις αρχές οργάνωσης, λειτουργίας και διοίκησης ενός λαογραφικού μουσείου, με αναφορά στον ρόλο του στη διαφύλαξη, ερμηνεία και

ανάδειξη της υλικής και άυλης πολιτισμικής κληρονομιάς.

2.Σχεδιάζεις μόνιμες και περιοδικές εκθέσεις λαογραφικού περιεχομένου, με σύγχρονες μουσειολογικές και μουσειογραφικές προσεγγίσεις, μεθόδους ερμηνείας των συλλογών και πρακτικές προσβασιμότητας και συμμετοχής του κοινού.

3.Εφαρμόζεις μεθόδους καταγραφής, τεκμηρίωσης, συντήρησης και διάσωσης λαογραφικών

αντικειμένων και αρχειακού υλικού, με εργαλεία ταξινόμησης, ψηφιακής τεκμηρίωσης και διαχείρισης συλλογών σύμφωνα με τις αρχές της μουσειακής δεοντολογίας.

4.Αξιολογείς τη σημασία των λαογραφικών συλλογών ως φορέων συλλογικής μνήμης και πολιτισμικής ταυτότητας, ως προς τις δυνατότητες αξιοποίησής τους στην εκπαίδευση, την έρευνα και την πολιτιστική ανάπτυξη.

5.Σχεδιάζεις δράσεις διάδοσης, προβολής και εμπλουτισμού λαογραφικών συλλογών μέσω εκπαιδευτικών προγραμμάτων, εκδόσεων, ψηφιακών εφαρμογών και συνεργασιών με τοπικούς φορείς και κοινότητες, με στόχο την ενίσχυση της συμμετοχής του κοινού και της κοινωνικής απήχησης των μουσείων.

6.Συνθέτεις προτάσεις για τη βιώσιμη διαχείριση και ανάδειξη του λαογραφικού αποθέματος, με βάση τις σύγχρονες προκλήσεις της μουσειακής πρακτικής, τις δυνατότητες των νέων τεχνολογιών και τις ανάγκες προστασίας και μετάδοσης της πολιτισμικής κληρονομιάς.

16 ώρες

Ξεναγήσεις

Θέματα της ενότητας:

1. Η Ξενάγηση σε Λαογραφικά Πλαίσια
2. Εφαρμοσμένες Προσεγγίσεις της Ξενάγησης σε Συγκεκριμένους Λαογραφικούς Προορισμούς

Μετά την ολοκλήρωση της ενότητας θα μπορείς να:

1. Εφαρμόζεις τις βασικές αρχές, τεχνικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις της ξενάγησης σε λαογραφικούς προορισμούς, με προσαρμογή του περιεχομένου και των πρακτικών ερμηνείας στις ιδιαιτερότητες του τοπικού πολιτισμικού αποθέματος.
2. Ερμηνεύεις στοιχεία της υλικής και άυλης πολιτισμικής κληρονομιάς, με λαογραφικά, ιστορικά και μουσειοπαιδαγωγικά εργαλεία, για την ανάδειξη της πολιτισμικής ταυτότητας των τόπων και των κοινοτήτων.
3. Υλοποιείς προγράμματα λαογραφικής ξενάγησης μέσα από πρακτική εξάσκηση στο πεδίο, με έμφαση στη βιωματική μάθηση σε πραγματικές συνθήκες πολιτιστικής διαχείρισης και τουριστικής ερμηνείας.
4. Αξιολογείς την αποτελεσματικότητα διαφορετικών πρακτικών ξενάγησης και ερμηνείας της πολιτισμικής κληρονομιάς, ως προς ζητήματα προσβασιμότητας, συμμετοχικότητας, βιωσιμότητας και προστασίας του πολιτισμικού περιβάλλοντος.
5. Συνθέτεις ολοκληρωμένες προτάσεις πολιτιστικών διαδρομών και δράσεων ανάδειξης λαογραφικών προορισμών, με βάση τις αρχές της βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης και της σύγχρονης διαχείρισης της πολιτισμικής κληρονομιάς.