Βυζαντινή Μουσική: Από τη Φιλοσοφία στην Πράξη
Έναρξη: 20 Mαϊου 2026
Διάρκεια: 6 μήνες /154 ώρες
Ζωντανή παρακολούθηση εξ αποστάσεως
Περιγραφή
Πρωτοποριακό πρόγραμμα βυζαντινής μουσικής με πιστοποίηση του Ε.Κ.Π.Α..
Σκοπός του προγράμματος είναι η παροχή στους/τιςσυμμετέχοντες/ουσες των απαραίτητων γνώσεων αναφορικά με τη θεωρία και πράξη της Βυζαντινής Μουσικής. Στο πλαίσιο τουπρογράμματος οι συμμετέχοντες/χουσες θα προσεγγίσουν τη Βυζαντινή Μουσική ως ιστορικό, επιστημονικό και καλλιτεχνικό φαινόμενο, ώστε να κατανοήσουν ότι είναι ένα αντικείμενο που θεμελιώνεται στην παράδοση και συνεχίζει να αναπτύσσεται σήμερα. Βασική επιδίωξη του προγράμματος είναι μέσα από τον συνδυασμό της ανάλυσης των θεωρητικών πηγών με τη μελέτη της ψαλτικής πράξης και της μουσικής γραφής οι συμμετέχοντες/χουσες να αναλύουν, να ερμηνεύουν και να συνδέουν θεωρητικά και πρακτικά τα μουσικά φαινόμενα.
Απευθύνεται σε απόφοιτους/ες ΑΕΙ, ΑΤΕΙ, Ανωτάτων ΕκκλησιαστικώνΑκαδημιών, ΙΕΚ, ΔΕ ΚΑΙ όσους/ες γενικά ασχολούνται ή ενδιαφέρονται να ασχοληθούν με τη βυζαντινή μουσική.
Συστήνεται σε:
Όποιον/α ενδιαφέρεται να εμβαθύνει στη βυζαντινή μουσική.
Μοριοδοτείται στην επιλογή Εκπαιδευτών Επαγγελματικής Κατάρτισης για τη διδασκαλία σχετικών διδασκόμενων μαθημάτων (0,25 μόρια ανά 100 ώρες, με μέγιστο αριθμό μορίων 2)
Συνδυάζεται με την προσωπική και την επαγγελματική ανάπτυξη.
Πρόγραμμα Σπουδών
25 ώρες
Φιλοσοφικές και Θεολογικές Αναγνώσεις της θεωρίας της Ψαλτικής Τέχνης
Θέματα της ενότητας:
Μετά την ολοκλήρωση της ενότητας θα μπορείς να:
- αναγνωρίζεις τις βασικές φιλοσοφικές ιδέες για τη μουσική και την κοσμολογία που παρουσιάζονται στο έργο του Πλάτωνα Τίμαιος και τη σημασία τους για τη μουσική σκέψη,
- Αναλύεις τη συμβολή του Θέωνος του Σμυρναίου στην κατανόηση της πλατωνικής φιλοσοφίας και τη σχέση της με τα μαθηματικά και τη μουσική θεωρία,
- εξηγείς τη θεολογική έννοια της «ὀγδόης ἡμέρας» και τη σύνδεσή της με τη δομή και τη συμβολική των οκτώ ήχων της βυζαντινής μουσικής,
- περιγράφεις συμβολικές παραστάσεις, όπως τον ζωδιακό τροχό και τη γραφιστική απεικόνιση μουσικών φαινομένων, ως τρόπους κατανόησης της μουσικής κοσμοθεωρίας,
- διακρίνεις μεταξύ θεωρητικής (μουσικολογικής) και συμβολικής–γραφιστικής περιγραφής των μουσικών φαινομένων στη βυζαντινή μουσική παράδοση,
- αναλύεις τον τρόπο με τον οποίο λεκτικές και προσευχητικές φράσεις μετασχηματίζονται σε μουσικά σύμβολα και φθόγγους στο πλαίσιο της βυζαντινής μουσικής θεωρίας.
36 ώρες
Εποπτικά σχήματα διδασκαλίας της θεωρίας της Ψαλτικής Τέχνης
Θέματα της ενότητας:
Μετά την ολοκλήρωση της ενότητας θα μπορείς να:
- αξιοποιείς τα εποπτικά σχήματα που χρησιμοποιούνται για τη διδασκαλία της θεωρίας της ψαλτικής τέχνης (μαθηματικός τροχός, τροχός της οκταηχίας, χρωματικός τροχός, τετράγωνο της οκταηχίας),
- εξηγείς τη λειτουργία των διαγραμματικών και συμβολικών αυτών σχημάτων ως παιδαγωγικών εργαλείων για την κατανόηση της δομής των ήχων της βυζαντινής μουσικής,
- αναλύεις τη θεωρητική και διδακτική σημασία του «κανόνιου» των ήχων του Ματθαίου Τζιγάλα για τη συστηματοποίηση της οκταηχίας,
- συσχετίζεις τα εποπτικά σχήματα με τη θεωρητική οργάνωση των ήχων και τη λειτουργία τους μέσα στο σύστημα της ψαλτικής τέχνης,
- εφαρμόζεις τα θεωρητικά αυτά σχήματα στη μετατροπή μουσικών φαινομένων σε παρασημασμένες μουσικές ασκήσεις,
- αποδίδεις φωνητικά μουσικά παραδείγματα που βασίζονται στα εποπτικά σχήματα, κατανοώντας τη σχέση μεταξύ θεωρίας και πρακτικής εκτέλεσης.
36 ώρες
Πρακτικές ασκήσεις στη Θεωρία της Ψαλτικής Τέχνης
Θέματα της ενότητας:
1. Τα μαρτυρικά σημεία κάθε ήχου, αυτά που καταγράφονται στους οικείους τόπους του τροχού της οκταηχίας
2. Το κείμενο του απηχήματος καθενός από τους κυρίους και πλαγίους ήχους και τα οικεία σύμβολα
3. Ο τρόπος σύμφωνα με τον οποίον ψάλλουμε τον τροχό της οκταηχίας. Φωνητικές ασκήσεις σε εύρος οκτάχορδου/επταφωνίας/διαπασών/οκτάβας
4. Ο τρόπος σύμφωνα με τον οποίον ψάλλουμε τον χρωματικό τροχό. Ασκήσεις πάνω στα όμοια μελωδικά μοτίβα που επαναλαμβάνονται τόσο στην ανάβαση (1 μοτίβο) όσο και στην κατάβαση (2 μοτίβα)
5. Φωνητική ερμηνευτική προσέγγιση των αριθμών της τετρακτύος (1-2-3-4), διατονικά και χρωματικά, με βάσει τα αντίστοιχα μουσικά δεδομένα του τροχού της οκταηχίας και του χρωματικού τροχού
6. Μελωδικές ασκήσεις φωνητικής αναβοκατάβασης, μέσω των χορδών του τροχού: της οκταηχίας και του χρωματικού τροχού
7. Η εφαρμογή των τεχνικών της «επανάληψης» και της «παλιλλογίας» σε δεδομένες μουσικές συνθέσεις
8. Οι τεχνικές της Παραλλαγής, της Μετροφωνίας και του Μέλους
9. Μουσικά παραδείγματα μελέτης δεδομένων (διατονικών και χρωματικών) μουσικών συνθέσεων, κατά τις τεχνικές της Παραλλαγής, της Μετροφωνίας και του Μέλους
Μετά την ολοκλήρωση της ενότητας θα μπορείς να:
- αναγνωρίζεις τα μαρτυρικά σημεία κάθε ήχου στους οικείους τόπους του τροχού της οκταηχίας,
- εκτελείς φωνητικές ασκήσεις στον τροχό της οκταηχίας και στον χρωματικό τροχό, εφαρμόζοντας τεχνικές ανάβασης, κατάβασης, επανάληψης και παλιλλογίας,
- συνδέεις αριθμητικά μοτίβα (τετρακτύς 1-2-3-4) με αντίστοιχα μουσικά δεδομένα στους τροχούς, τόσο διατονικά όσο και χρωματικά, για την κατανόηση των μελωδικών σχέσεων,
- εφαρμόζεις τεχνικές Παραλλαγής, Μετροφωνίας και Μέλους σε μουσικές συνθέσεις, αναλύοντας και εκτελώντας δεδομένα παραδείγματα,
- ερμηνεύεις μουσικά παραδείγματα εφαρμόζοντας τις τεχνικές που διδάχθηκαν, συνδέοντας τη θεωρία με την πρακτική εκτέλεση.
25 ώρες
Βυζαντινές και μεταβυζαντινές θεωρητικές συγγραφές, με εποπτική μουσικοπαιδαγωγική απεικόνιση της Θεωρίας της Ψαλτικής Τέχνης
Θέματα της ενότητας:
Μετά την ολοκλήρωση της ενότητας θα μπορείς να:
- αναγνωρίζεις τα βασικά έργα της βυζαντινής μουσικής θεωρίας, όπως η «ακριβολογία» του Ιωάννου του Πλουσιαδηνού, το «Κανόνιον των ήχων» του Ιωάννου του Λάσκαρη και η «Ερμηνεία» του Παχωμίου του Ρουσάνου,
- εξηγείς τις θεωρητικές αρχές που αναπτύσσονται στα έργα αυτά και τη συμβολή τους στη διαμόρφωση της ψαλτικής πρακτικής,
- αναλύεις τη σχέση των γραπτών αυτών κειμένων με τα εποπτικά σχήματα και τις πρακτικές ασκήσεις της ψαλτικής τέχνης,
- εφαρμόζεις τις οδηγίες και τα θεωρητικά δεδομένα των κειμένων σε φωνητική εκτέλεση και μουσική άσκηση, συνδέοντας τη θεωρία με την πρακτική,
- αξιολογείς τη συμβολή κάθε συγγραφέα στην ιστορική και πρακτική εξέλιξη της βυζαντινής μουσικής θεωρίας.
32 ώρες
Η συνήθης Προθεωρία της Ψαλτικής Τέχνης
Θέματα της ενότητας:
1. Αναγνώριση, θεωρητική και πρακτική, των συμβόλων και της γραφιστικής περιγραφής του μουσικού φαινομένου
2. Ανάλυση του μουσικού φαινομένου με βάση την παρασήμανση της Βυζαντινής Σημειογραφίας
3. Ερμηνεία βυζαντινών ύμνων
4. Καινοτόμος προσέγγιση των ζητημάτων της Βυζαντινής Μουσικής με άμεσες επιπλέον εφαρμογές στην καλλιτεχνική μουσική πράξη
Μετά την ολοκλήρωση της ενότητας θα μπορείς να:
- αναφέρεις τα εργαλεία και τις τεχνικές της έρευνας πάνω στη Βυζαντινή Μουσική,
- αναγνωρίζεις τα φωνητικά σημάδια,
- εξηγείς τη λειτουργία των σημαδιών στην εκμάθηση της ψαλτικής,
- συνδέεις τα άφωνα σημάδια με τη ρυθμική αγωγή της μελωδίας,
- διακρίνεις τις αργίες και τις συντομίες στη σημειογραφία,
Εκπαιδευτές

Χαλδαιάκης Αχιλλέας
Καθηγητής Βυζαντινής Μουσικολογίας και Ψαλτικής Τέχνης στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών της Φιλοσοφικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Διδάσκει σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο
Εκπτωτική Πολιτική
*Μείωση 25% για: άνεργους, πολύτεκνους, φοιτητές/τριες, κάτοχοι Ευρωπαϊκής Κάρτας Νέων...
**Μείωση 40% για αποφοίτους του ΚΕΔΙΒΙΜ ΕΚΠΑ, κατοίκους περιοχών οι οποίες έχουν κηρυχθεί σε έκτακτη ανάγκη λόγω φυσικών καταστροφών, πρόσφυγες/ μετανάστες, για εγγραφές σε δύο (2) προγράμματα
1) Μείωση 25% για: άνεργους, πολύτεκνους, φοιτητές/τριες, κάτοχοι Ευρωπαϊκής Κάρτας Νέων...
2) Μείωση 40% για αποφοίτους του ΚΕΔΙΒΙΜ ΕΚΠΑ, κατοίκους περιοχών οι οποίες έχουν κηρυχθεί σε έκτακτη ανάγκη λόγω φυσικών καταστροφών, πρόσφυγες/ μετανάστες, για εγγραφές σε δύο (2) προγράμματα
Πιστοποιητικό
Πληροφορίες
- Διάρκεια: 6 μήνες | 154 ώρες
- Εγγραφές: Ανοιχτές
- Έναρξη: 20 Mαϊου 2026
- Μέθοδος: Εξ αποστάσεως ασύγχρονη εκπαίδευση και με σύγχρονες συναντήσεις
- Περιβάλλον: eclass
- Πεδία: Παραστατικές Τέχνες, Θεολογία
- Ενότητες: 5
- Αξιολόγηση: 5 online quizzes (κριτήρια αυτοαξιολόγησης)
- Εκπαιδευτές: 1
- Επίπεδο Επιμόρφωσης: 5
- Μονάδες ECTS: 6.16
- Πιστοποίηση: Πιστοποιητικό Επιμόρφωσης & Συμπλήρωμα europass
Πώς λειτουργεί το πρόγραμμα
Κάνετε εγγραφή
Αποφασίστε αν το πρόγραμμα αυτό συνδέεται με τα προσωπικά και επαγγελματικά σχέδια σας, κάνετε εγγραφή με την καταβολή ολόκληρου του ποσού ή της 1ης δόσης και αποκτήστε πρόσβαση στη πλατφόρμα επιμόρφωσης eclass, με την υποστήριξη του υπεύθυνου εγγραφών.
Συνεχίστε την επιμόρφωση
Καταβάλετε τα δίδακτρα εφάπαξ ή με μηνιαίες δόσεις. Mελετάτε στον δικό σας ρυθμό και χρόνο τα εκπαιδευτικά υλικά και ολοκληρώστε τα κριτήρια αυτοαξιολόγησης σε κάθε ενότητα.
Αποκτήστε το Πιστοποιητικό σας και καλλιεργήστε θεωρητική γνώση και πρακτικές δεξιότητες
Παραλάβετε το συμπλήρωμα Europass, με 6.16 ECTS, και το Πιστοποιητικό σας ηλεκτρονικά με την ολοκλήρωση του προγράμματος.
Επιμορφωθείτε στη Βυζαντινή Μουσική: Από τη Φιλοσοφία στην Πράξη
Αποκτήστε πιστοποιημένη εξειδίκευση και ενισχύστε ουσιαστικά το καλλιτεχνικό, γνωστικό και επαγγελματικό σας προφίλ, συνδέοντας τη θεωρητική εμβάθυνση με την πρακτική κατάρτιση και εφαρμογή στη Βυζαντινή Μουσική.
Σχετικά Προγράμματα

Παιδαγωγικές Προσεγγίσεις και Μεθοδολογία της Χριστιανικής Παιδείας και Αγωγής
• Εγγραφές: Ανοιχτές
• Έναρξη: 20/05/2026, 27/05/2026
• Διάρκεια: 7 μήνες | 180 ώρες

Βυζαντινή Ζωγραφική: Δημιουργική Αγιογραφία – Σύνθεση (Χρώμα)
• Eγγραφές: Απρίλιος 2027
• 9 μήνες | 300 ώρες

Εισαγωγή στην Βυζαντινή Ζωγραφική
• Εγγραφές: Ανοιχτές
• Έναρξη: 21 Οκτωβρίου 2026
• 6 μήνες | 211 ώρες

Βυζαντινή Ζωγραφική: Δημιουργική Αγιογραφία. Σύνθεση – Σχέδιο
• Εγγραφές: Ανοιχτές
• Έναρξη: Οκτώβριος 2026
• 6 μήνες | 228 ώρες
Κάντε Εγγραφή
Αξιολογήσεις / Σχόλια
Ευχαριστώ πάρα πολύ το ΕΚΠΑ και τους εκπαιδευτές, που μου έδωσαν την δυνατότητα να μάθω όλα αυτά, που χρόνια επιζητούσα. Η αναδρομή στο παρελθόν, η εξέλιξη της βυζαντινής τέχνης, με έκαναν να νοιώσω δέος για τους παλιούς τεχνίτες, αλλά και να προβληματιστώ, για το τι θα αφήσουμε εμείς οι σημερινοί αγιογράφοι στις επόμενες γενιές.Και πιστεύω πως αυτή είναι και η επιτυχία του προγράμματος, να προβληματιστούμε δηλαδή και να μην μένουμε απλώς συνεχιστές με την απλή αντιγραφή εικόνων, αλλά να γίνουμε δημιουργοί και άξιοι συνεχιστές της τέχνης, να γίνουμε μέρος της εξέλιξης.Εύχομαι το ταξίδι στην γνώση να συνεχιστεί.
Πρωτόγνωρες γνώσεις με εξαιρετικής ποιότητάς ακαδημαϊκής εμπειρία.
Σε πολλα σημεια του ηταν αποκαλυπτικο. Με βοηθησε να αναδιαταξω τις γνώσεις που ειχα και μου ανανεωσε την αγαπη μου για την βυζαντινη τέχνη.
